Saldırganlık dürtüsü tüm insanlarda doğuştan var olan bir dürtüdür. Bebek, ilk saldırganlık eğilimlerini, dişlerinin çıkmaya başlamasıyla emeklerken annesinin memesini ısırarak göstertir ve bundan haz alır. Çocuk büyüdükçe saldırganlık dürtüsü varlığını korumaya devam eder, ancak toplumsallaşmanın etkisiyle daha sosyal ifade biçimleri bulur. Saldırganlık genellikle çocuk kendini anlaşılmamış hissettiğinde ve engellendiğinde ortaya çıkar. Çocuklar yaşıtları ve kendilerinden büyük olan çocuklarla oyun esnasında veya gerilim yaşadıklarında; vurma, ısırma, tükürme, saç çekme, tekme atma ve kuralları hiçe sayma gibi agresif davranışlar sergileyebilir. Yetişkinlerden farklı olarak küçük çocukların sorunları çözmeye yönelik yetileri henüz çok gelişmemiş olduğu için bu tür davranışlar gözlemlenebilir. Ancak çocuk bu davranışları sürekli, yineleyerek ve uyum düzeyini bozacak şekilde sergiliyorsa mutlaka dikkate alınmalıdır.
SALDIRGAN ÇOCUKTA GÖRÜLEN ÖZELLİKLER
- Sinirli ve eyleme hazırdırlar
- Kendilerini ifade etmede yetersizdirler
- İsteklerini bağırarak dile getirirler
- Akran ve yetişkinlerle ilişkileri sürtüşmelidir
- Çabuk parlarlar ve kavgaya hazırdırlar
- Kuralları çiğnerler, ceza görürler ve bir süre sonra cezadan da etkilenmezler
- Öfkelerine hakim olmakta zorlanırlar
- Tepkileri ölçüsüz ve durumla orantısızdır
- Engellemeye karşı toleransları düşüktür
- Problem çözme becerileri ve duygularını uygun bir şekilde ifade etme becerileri düşüktür.
OKULDA
- Dikkat ve konsantrasyon sorunu yaşayabilirler
- Sınıf aktivitelerinde oyunbozan davranışlar sergileyebilirler
- Diğer çocuklarla sık sık kavga ederler
- Saldırganlığı hayvanlara yönlendirip onlara olumsuz davranışlarda bulunabilirler
- Şiddet temalı oyunlar ve şiddet içerikli TV programları izlemekten keyif alırlar
SALDIRGANLIĞIN NEDENLERİ
- Anne – baba tutumları
- Saldırgan davranışların ebeveyn tarafından pekiştirilmesi
- Sağlıksız aile ortamı
- Çocuğun yetişkinlerden anlayışsız, katı cezalandırıcı ve yetersiz sevgi görmesi
- Cinsel rol ve beklentiler (kültürün erkek çocuğun saldırganlığına hoşgörü ile bakarak ataklık olarak değerlendirmesi
- Fiziksel cezalandırmalar (çocuğun dayak yemesi)
- Televizyon programı ve bilgisayar oyunlarının olumsuz etkisi
- Fizyolojik problemler
SALDIRGAN DAVRANIŞLARI DÜZELTMEDE ANNE BABALARA ÖNERİLER
- Anne- baba çocuğa saldırgan davranışlar, sözler sarf ederek model olmamalı.
- Her yaş döneminde çocuğun temel ihtiyaçları yerine getirilmelidir. Karşılanmayan temel ihtiyaçlar öfke ve saldırganlığa yol açar.
- Saldırgan davranışlar ödüllendirilmemeli, çocuğun istekleri bu tip davranışlar sergileyince yerine getiriliyorsa, çocuk isteklerini yaptırmada saldırganlığı araç olarak görür.
- Saldırgan davranışlar kesinlikle dayakla cezalandırılmamalıdır. Cezalandırma yerine çocukta saldırganlığa yol açan nedenler araştırılmalıdır.
- Çocuk sakinleştiği zaman sergilediği davranış hakkında konuşulmalı. Yapılan konuşma çocuğun duygularını anlamaya yönelik olmalıdır.
- Çocuk saldırgan modellerle karşı karşıya getirilmemeli (TV programları, PC oyunları)
- Çocuğun saldırganlığını yansıtabileceği etkinlikler sunulmalıdır. Resim çizme, kumla oynama, boyama çocuğun kızgınlık duygularını kontrol altına almayı sağlayabilir. Ayrıca spor etkinlikleri de kabul gören çıkış yollarıdır.
- Çocuklarınıza yönelik sevgi ve ilginiz, kurallarınız ve disiplin yöntemleriniz konusunda tutarlı olmalısınız.